გადასვლა: ნავიგაცია, ძებნა

ბეჰისთუნის ტრილინგვა: განსხვავება გადახედვებს შორის

 
(1 ვერსია იმპორტირებულია)
 
(განსხვავება არ არის)

მიმდინარე ცვლილება 14:54, 19 ივნისი 2023 მდგომარეობით


ბეჰისთუნი

Plan behistun inscription.jpg

ბეჰისთუნის წარწერის სქემა

ბეჰისთუნის წარწერა[1] (ასევე Bisotun, Bistun ან Bisutun; სპარსულად: بیستون‎‎, ძველი სპარსულით: Baga-stana, რაც "ღმერთის სამყოფელს" ნიშნავს) არის ნაწილი დიდი რელიეფური გამოსახულებისა თანამედროვე ირანის ქერმანშაჰის პროვინციაში, ბეჰისთუნის მთის კირქვის ფლატეზე.
ადგილი სპეციალურადაა შერჩეული, რადგან სწორედ ამ ფლატის ძირში გადიოდა უძველესი საქარავნე გზა, რომელიც ბაბილონსა და მიდიის დედაქალაქს, ეკბატანას აკავშირებდა.
ბარელიეფები და წარწერები გზიდან 100 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. მისი ზომებია 15 მ სიმაღლეში და 25 მ სიგანეში.
წარწერების იდენტური ტექსტი სამ ენაზეა შესრულებული: ძველ სპარსულად, ელამურად და ბაბილონურად (აქადურის ვარიანტი). ძეგლი ძვ. წ-აღ. 521-520 წლებით თარიღდება.
წარწერა შეიცავს სპარსეთის მეფე დარიოს I-ის მიერ პირველ პირში გადმოცემულ ტექსტს, რომელიც ფაქტიურად, მთელი მისი მეფობის ისტორიას ასახავს.

სპარსული ტექსტი

სვეტი 1, სტრიქონები 1-8

სვეტი 1, სტრიქონები 9-17

სვეტი 1, სტრიქონები 18-26

სვეტი 1, სტრიქონები 27-35

სვეტი 1, სტრიქონები 36-43

სვეტი 1, სტრიქონები 44-52

სვეტი 1, სტრიქონები 53-61

სვეტი 1, სტრიქონები 62-71

სვეტი 1, სტრიქონები 72-81

სვეტი 1, სტრიქონები 82-90

სვეტი 1, სტრიქონები 91-96

სვეტი 2, სტრიქონები 1-8

სვეტი 2, სტრიქონები 9-17

სვეტი 2, სტრიქონები 18-28

სვეტი 2, სტრიქონები 29-37

სვეტი 2, სტრიქონები 38-45

სვეტი 2, სტრიქონები 46-54

სვეტი 2, სტრიქონები 55-63

სვეტი 2, სტრიქონები 64-70

სვეტი 2, სტრიქონები 71-78

სვეტი 2, სტრიქონები 79-88

სვეტი 2, სტრიქონები 89-98

სვეტი 3, სტრიქონები 1-10

სვეტი 3, სტრიქონები 11-19

სვეტი 3, სტრიქონები 20-28

სვეტი 3, სტრიქონები 29-37

სვეტი 3, სტრიქონები 38-48

სვეტი 3, სტრიქონები 49-57

სვეტი 3, სტრიქონები 58-64

სვეტი 3, სტრიქონები 65-74

სვეტი 3, სტრიქონები 75-83

სვეტი 3, სტრიქონები 84-92

სვეტი 4, სტრიქონები 1-11

სვეტი 4, სტრიქონები 12-20

სვეტი 4, სტრიქონები 21-30

სვეტი 4, სტრიქონები 31-39

სვეტი 4, სტრიქონები 40-49

სვეტი 4, სტრიქონები 50-58

სვეტი 4, სტრიქონები 59-66

სვეტი 4, სტრიქონები 67-76

სვეტი 4, სტრიქონები 77-86

სვეტი 4, სტრიქონები 87-92

სვეტი 5, სტრიქონები 1-10

სვეტი 5, სტრიქონები 11-17

სვეტი 5, სტრიქონები 18-26

სვეტი 5, სტრიქონები 27-36

ელამური ტექსტი

შენიშვნები

  1. სტატიაში გამოყენებულია ლ. კინგისა და რ. თომპსონის წიგნი, აგრეთვე "ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორიის ქრესტომათია", თბილისი, მეცნიერება, 1990.
  2. Dārayava(h)uš დარაჲავაჰუ — დარიოსის სახელის ძველსპარსული ფორმა (დარიოსი — Dareîos Δαρεῖος ბერძნული ფორმაა); ბიბლიური ქართული ტრადიციით — დარეჰი
  3. პარსა, Pârsa — ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პოლიტიკური ერთეული თანამედროვე ირანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, შემდგომ ფარსი, და ქართული ისტორიული ტრადიციით — სპარსეთი.
  4. ძველ-სპარსულად: Vištâspa, ბერძნულად: ჰისთასპესი (Ὑστάσπης), ბაქტრიისა და პარსას სატრაპი.
  5. ძვ. სპარსულად: Aršāma, ბერძნულად: არზამესი (Ἀρσάμης).
  6. ძვ სპარსულად: Haxâmanišiyâ
  7. ძვ. სპარსულად: Ariyāramna
  8. ძვ. სპარსულად: Cišpiš
  9. ძვ. სპარსულად: Haxâmaniš